دانستن کاربرد انواع اتصالات بخار برای داشتن بالاترین سطح ایمنی، اهمیت فراوانی دارد. با ما همراه باشید تا بفهمید چگونه استفاده درست از این اتصالات، ایمنی سیستم شما را فراهم می کند.
ویدئوی کاربرد انواع اتصالات بخار
اینفوگرافیک کاربرد انواع اتصالات بخار
اتصالات بخار چیست؟
اتصالات بخار قطعات کوچکی هستند که در سیستم های لوله کشی بخار استفاده می شوند تا لوله ها را به هم وصل کنند، مسیرشان را عوض کنند، یا از آنها انشعاب بگیرند. چون بخاری که در این لوله ها است، بسیار داغ بوده و فشار بالایی دارد، این اتصالات باید از فلزات محکم ساخته شوند. در حقیقت وظیفه اتصالات بخار این است که جلوی هر گونه نشتی بخار را بگیرند.
انواع اتصالات بخار
در این بخش، فهرستی کامل از پرکاربردترین اتصالات سیستم های بخار را ارائه داده ایم که در ادامه، کاربرد منحصربفرد هر کدام را به صورت جداگانه توضیح خواهیم داد:
- زانو
- سه راهی
- چهار راهی
- تبدیل یا کاهنده
- بوشن
- فلنج
- مهره ماسوره
- سردنده یا نیپل
- پلاگ
- لترال
- بست ها و کوپلینگ های شیلنگ بخار
کاربرد انواع اتصالات بخار در صنایع مختلف
-
زانو
اتصالات زانو برای تغییر جهت جریان بخار در خطوط لوله استفاده می شود. زانو معمولاً به دو شکل رایج 90 درجه و 45 درجه ساخته می شود تا توان حرکتی لازم در طراحی مسیر لوله کشی را بدهد.
کاربرد اصلی زانو، حرکت بخار به یک مسیر جدید بدون نیاز به خم کردن خود لوله است، این کار کمک می کند تا خطوط لوله را در زوایای مختلف ساختمان یا تأسیسات امتداد داده شود. این اتصال در تمام شبکه های لوله کشی بخار، همانند لوله کشی های روکار ساختمانی، تأسیسات مرکزی، سیستم های تحت فشار و حرارت بالا در دیگهای بخار و نیروگاه های تولید برق استفاده می شود.
-
سه راهی
اتصال سه راهی ابزاری شبیه به حرف T است که سه دهانه دارد و برای ساخت یک انشعاب فرعی 90 درجه از خط لوله اصلی استفاده می شود. این اتصال می تواند لوله های هم اندازه را به هم وصل کرده یا اندازه لوله انشعاب را کوچک تر کند.
کاربرد اصلی اتصال سه راهی تقسیم جریان بخار در شبکه است، تا بخار از خط لوله اصلی به سمت یک دستگاه جریان یابد. با اتصال سه راهی می توان یک شبکه لوله سخت و پیچیده را، به آسانی طراحی و اجرا نمود. علاوه بر این سه در بخش های تأسیساتی و صنعتی که نیاز به توزیع بخار دارند، همانند کارخانه های تولیدی که به چندین نقطه گرمایش نیاز دارند و سیستم های دیگ بخار مرکزی در ساختمان های بزرگ مورد نیاز هستند.
-
چهار راهی
اتصال چهار راهی در مرکز خود، چهار خط لوله را به هم متصل می کند و زمانی مورد استفاده است که یک انشعاب در چهار سمت وجود داشته باشد.
اتصال چهار راهی برای توزیع جریان بخار در دو سمت مخالف، به صورت یکجا از یک نقطه واحد روی خط اصلی کاربرد دارد. مهندسان در شبکه های لوله کشی تر جیح می دهند به بجای اتصال چهار راهی از دو عدد اتصال سه راهی پشت سرهم استفاده کنند، زیرا این اتصال چهارراهی مثل یک گره سفت است. وقتی بخار یا مایع داغ در لوله ها جریان دارد لوله ها در اثر گرما منبسط میشوند. این گره سفت فشار خیلی زیادی را تحمل می کند که احتمال آسیب آن بسیار زیاد است.همچنین اتصال چهار راهی در سیستم های تبادل حرارتی استفاده می شود.
-
تبدیل یا کاهنده
تبدیل یا کاهنده، دو لوله با اندازه های نامساوی را به شکل درست به یکدیگر متصل می کند. این اتصال در خطوط لوله کشی استفاده می شود تا اندازه قطر لوله، بزرگ یا کوچک شود.
کاربرد اصلی تبدیل یا کاهنده تنظیم کردن جریان سیال است؛ مثلاً سرعت بخار با افزایش قطر کم می شود یا با کاهش قطر، فشار آن را در یک نقطه بیشتر می شود. این قطعه اگر به درستی نصب شود، به فرآیند انتقال بخار کمک می کند. همچنین اتصالات تبدیل یا کاهنده، در لوله کشی های روکار ساختمانی و مصارف آبیاری از نوع درزدار استفاده میشوند.
-
بوشن
بوشن اتصالی استوانه ای شکل است که برای اتصال دو لوله در یک مسیر مستقیم استفاده می شود. این اتصال بیشتر از لوله فولادی بدون درز تولید می شود که در دو طرف آن، رزوه داخلی برای اتصال محکم به لوله ها است.
کاربرد اتصال بوشن، تعویض یا ترمیم لوله های خراب با کمترین خسارت است. همچنین بوشن ها در نقاطی که فشار بیشتری وجود دارد، به جای جوشکاری استفاده می شوند، زیرا احتمال شکنندگی اتصال کاهش می یابد. همچنیی بوشن در لوله کشی آب ساختمانی، لوله کشی گاز و تأسیسات صنعتی که نیاز به اتصال محکم است، استفاده می شود.
-
فلنج
اتصال فلنج که صفحه ی دایره ای شکل است به انتهای لوله یا تجهیزات جوش داده می شود. این اتصال با پیچ و مهره به هم متصل شده و برای آب بندی بین آنها، از یک واشر استفاده می شود. فلنج ها برای اتصال دادن لوله های فولادی یا به تجهیزاتی همانند شیرها و دیگهای بخار کاربرد دارد. اتصالات فلنج در خطوط لوله کشی سنگین با فشار بالا، همانند نیروگاه ها و سیستم های لوله کشی بخار با سایزهای بزرگ استفاده می شود. همچنین برای اتصال به موتورها و سایر بخشهای مکانیکی سیستم صنعتی لازم و ضروری هستند.
-
مهره ماسوره
مهره ماسوره یک اتصال سه تکه است که از نظر کاربرد شبیه بوشن است، اما قابلیت متمایز نسبت به آن دارد. ساختار آن شامل یک مهره است که دو سر رزوه دار را به هم محکم وصل می کند.
کاربرد اصلی مهره ماسوره، باز و بسته کردن آسان دو بخش از لوله است بدون اینکه نیاز باشد تمام سیستم لوله کشی تغییری کند. این ویژگی برای زمانی که برای تعمیر و نگهداری نیاز می باشد، بسیار حیاتی مهم است. علاوه بر این، مهره ماسوره در خطوط انتقال بخار و تأسیسات صنعتی استفاده می شود تا جدا کردن قطعاتی مانند شیرآلات برای تعمیر یا تعویض، راحتتر انجام شود.
-
سردنده یا نیپل
سردنده یا نیپل یک لوله بسیار کوتاه است که در دو سر آن رزوه است. نیپل یک واسط کوچک را برای اتصال قطعات مختلف می باشد. کاربرد اصلی نیپل، وصل کردن دو سر مادگی به یکدیگر یا وصل کردن یک شیر به یک لوله و یا مسدود کردن یک سوراخ مادگی است. همچنین در تمام سیستم های تأسیساتی با لوله کشی های کوچک و متوسط، بستن انتهای خطوط شبکه و اتصال لوله ها به شیرهای مخازن استفاده می شود.
-
پلاگ
پلاگ به شکل نیمکره یا دایره است که برای بستن و محافظت از انتهای باز خطوط لوله کشی استفاده می شود. کاربرد مهم و اصلی پلاگ، بستن اتصالات سر لوله یا خارج شدن بخار در انتهای خط است.
این اتصال برای بستن انتهای خطوط لوله یا مسدود کردن موقت در هر شبکه تأسیسات ساختمانی، صنعتی و تجاری استفاده می شود.
-
لترال
لترال شبیه به حرف Y است که انشعاب را به صورت زاویه ۴۵ درجه از خط اصلی می گیرد. پس لترال برای زمانی که نباید انشعاب 90 درجه باشد، استفاده می شود.
لترال باعث کاهش مقاومت و افت فشار در نقطه انشعاب است که سبب می شود بخار به صورت آسان تر انشعاب شود. این اتصال در سیستم های لوله کشی با جریان سرعت بالا و لوله کشی برای تخلیه بهتر میعانات، کاربرد دارد.
-
بست ها و کوپلینگ های شیلنگ بخار
بست ها و کوپلینگ های شیلنگ بخار، برای وصل کردن ایمن شیلنگهای انعطاف پذیر بخار به لوله های ثابت طراحی شده اند.
کاربرد این اتصالات، انتقال بخار به دستگاه هایی است که حرکت می کنند که نیاز به انعطاف در اتصال دارند. این اتصالات در کارخانه های تولیدی، صنایع نساجی و مراکز استریلیزاسیون که از بخار به صورت موضعی و با شیلنگ استفاده می کنند، کاربرد دارد.
همین حالا برای خرید انواع اتصالات بخار ، با کاردار صنعت حاصل فرمایید.
استانداردهای فشار و دما در اتصالات بخار
| نام اتصال | مواد و متریال ساخت | استانداردهای فشار و دما |
| فلنج | باید از فولاد ضد زنگ یا آلیاژهای نیکل بالا همانند اینکونل ساخته شود. مقاومت بالا در برابر انبساط حرارتی و تنش پیچی برای آب بندی با واشر، لازم است. | دما: فلنج های SS باید تا 550+ درجه سانتی گراد را تحمل کنند. |
| فشار: رتبه بندی فلنج مانند کلاس 150، 300 باید همیشه بالاتر از فشار کاری سیستم باشد و با اعمال ضریب تصحیح دما، فشار مجاز آن تعیین می شود. | ||
| اتصالات جوشی (مانند زانو، سه راهی، کاهنده) | مواد ساخته شده باید با لوله سازگار باشد که بیشتر فولاد کربن یا فولاد ضد زنگ 316/321 است و دارای ضخامت کافی برای تحمل نیروی جوش و تنشهای حرارتی باشد. | استاندارد: اتصالات نهایی باید برای کیفیت ساخت و جوشکاری با استاندارد ASME Sec. IX (گواهی جوش) مطابقت داشته باشند. |
| مقاومت: متریال باید در برابر دمای بالا و نوسانات سریع دما مقاومت کند تا ترک خوردگی در ناحیه متأثر از حرارت رخ ندهد. | ||
| اتصالات رزوه ای (مانند مهره ماسوره، سردنده، پلاگ) | در سایزهای کوچک، معمولاً از فولاد ضد زنگ یا برنج/برنز استفاده می شود. در برابر خوردگی ناشی از میعانات حساس تر هستند. | فشار کاری: به دلیل رزوه، معمولاً تحمل فشار کمتری نسبت به اتصالات جوشی دارند. حداکثر فشار کاری باید بیشتر از 25٪ فشار گسیختگی نباشد. |
| نکته نصب: برای جلوگیری از نشتی بخار، استفاده از نوار یا خمیر آب بندی رزوه مانند PTFE ضروری است. |
نتیجه گیری
کاربرد انواع اتصالات بخار به طور خلاصه جهت گرفتن جلوی بخار داغ و پرفشار است تا به هیچ وجه نشت نکند. به همین دلیل، انتخاب جنس و قطعه درست برای سیستم، اهمیت بسزایی دارد. برای خرید اتصالات بخار استاندارد و مطمئن، همین حالا با کاردار صنعت تماس بگیرید تا بهترین مشاوره را برای انتخاب اتصالات بخار مناسب دریافت کنید و خریدی مطمئن انجام دهید.
سوالات متداول
-
کاربرد انواع اتصالات بخار در شبکه لوله کشی چیست؟
وظیفه اصلی آنها وصل کردن لوله ها، تغییر مسیر جریان و جلوگیری از هرگونه نشتی بخار داغ و پرفشار است.
-
چرا در سیستم های بخار پرفشار از اتصال فلنج استفاده می شود؟
فلنج ها محکم ترین اتصال برای دسترسی، بازرسی و اتصال لوله ها به تجهیزات مثل دیگ بخار هستند.
-
کدام جنس برای ساخت اتصالات بخار با دمای بالا و فشار زیاد مناسب است؟
اتصالات باید از فلزات محکمی مثل فولاد ضد زنگ یا آلیاژهای نیکل بالا ساخته شوند تا ایمنی تضمین شود.
-
مهره ماسوره چه قابلیتی را در خطوط بخار فراهم می کند؟
مهره ماسوره امکان باز و بسته کردن آسان و مکرر دو بخش از لوله را بدون نیاز به تغییر کل سیستم می دهد.
